Pięć pułapek w opisach kaw funkcjonalnych, na które łatwo się nabrać

Wszystkie pięć pułapek zebraliśmy z kart produktów 10 marek, a nie z teorii. Należą do nich procent, który dotyczy innej miary, niż się wydaje, wartość podana jako szacunkowa, oświadczenie oparte na witaminie, a nie na grzybie, nazwa grzyba bez gatunku i cena opakowania, która udaje cenę porcji. Żadna z nich nie jest nielegalna, każda może jednak prowadzić do złego wyboru.

Procent, który dotyczy czego innego

„50% polisacharydów” brzmi lepiej niż „35% beta-glukanów”, ale nie oznacza więcej frakcji aktywnej. Polisacharydy to szeroka grupa, która obejmuje beta-glukany, ale też skrobię, w produktach z grzybni często pochodzącą z podłoża.

Na rynku PL procent polisacharydów podają Kawonament (50 procent) i OstroVit (40 procent w chadze, 30 w soplówce), a procent beta-glukanów Clearly (od 31 do 53 procent). Obie deklaracje są legalne. Pułapka polega na porównywaniu ich jak jednej liczby.

Wartość podana jako szacunkowa

BeKeto podaje kofeinę w porcji jako od 60 do 80 mg i zaznacza, że to wartość szacunkowa. To uczciwe: producent sam sygnalizuje, że liczba nie pochodzi z pomiaru dla każdej partii.

Pułapka polega na traktowaniu takiej liczby jak pomiaru. Przy planowaniu dziennej kofeiny lepiej założyć górną granicę zakresu. To nie jest zarzut wobec marki, tylko wskazówka, jak czytać zakres.

Oświadczenie oparte na witaminie, a nie na grzybie

Rozporządzenie 1924/2006 dopuszcza konkretne oświadczenia zdrowotne dla witamin, na przykład dla niacyny. Dla ekstraktów grzybowych takich dopuszczonych oświadczeń zwykle brak. Obietnica dotycząca zmęczenia czy energii może więc opierać się na witaminie dodanej do produktu, a nie na grzybach.

W naszej bazie witaminy mają OstroVit (niacyna) i Coffee 2.0 (kompleks witamin i minerałów). To legalny mechanizm. Pułapka polega na przypisaniu tej obietnicy grzybom.

Nazwa grzyba bez gatunku

„Kordyceps” na etykiecie może oznaczać Cordyceps militaris, Cordyceps sinensis albo grzybnię innego, pokrewnego grzyba. Badanie wydolnościowe z naszego zestawienia dotyczyło militaris. Gatunek podają BeKeto (militaris) i Clearly (sinensis), Coffee 2.0 wymienia dodatkowo Samsoniella hepiali, a pozostałe marki piszą po prostu „kordyceps”.

Pułapka polega na założeniu, że każdy kordyceps odpowiada temu z badań. Bez gatunku nie da się tego ustalić.

Cena opakowania zamiast ceny porcji

Opakowania kaw funkcjonalnych mają od 150 do 330 g, a porcje od 7 do 11 g. Tańsze opakowanie może więc wystarczyć na mniej dni niż droższe. OstroVit za 43 zł daje 21 porcji, Solve Labs za 69 zł daje 30.

Pułapka polega na porównywaniu cen opakowań. Jedyną porównywalną miarą jest cena porcji. Zestawienie: cena za porcję.

Na co patrzeć na etykiecie?

Pięć informacji, które pozwalają ocenić produkt, w kolejności ważności: na co patrzeć na etykiecie.

Najczęstsze pytania

Czy producenci kaw funkcjonalnych łamią prawo?

Nie ma na to dowodów w danych, które zebraliśmy. Opisane pułapki wynikają z legalnych sposobów podawania informacji. W 105 zebranych twierdzeniach zdrowotnych nie ma ani jednego twierdzenia o leczeniu chorób.

Komu zgłosić wprowadzający w błąd opis produktu?

W Polsce oznakowanie żywności kontroluje Państwowa Inspekcja Sanitarna, a przy wprowadzających w błąd praktykach wobec konsumentów także Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Najpierw warto napisać do producenta.

Czy warto pytać producenta o skład?

Tak. Pytanie o masę ekstraktu, stopień zagęszczenia, część grzyba i procent beta-glukanów jest rzeczowe, a odpowiedź, albo jej brak, też coś mówi o produkcie.